Ο όρος «αλλεργία» αναφέρεται σε μια αλλοιωμένη αντίδραση του σώματος σε επαναλαμβανόμενη επαφή με μια συγκεκριμένη ουσία πυροδότησης. Τα αλλεργικά νοσήματα έχουν γίνει ιδιαίτερα διαδεδομένα πρόσφατα. Πιστεύεται ότι σχεδόν ο μισός πληθυσμός της γης πάσχει από αλλεργία. Οι εκδηλώσεις του μπορούν να βρεθούν σε άτομα όλων των ηλικιών.
Τι προκαλεί τις αλλεργίες;
Η κληρονομικότητα έχει μεγάλη σημασία για την ανάπτυξη αλλεργικών ασθενειών, αλλά είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι δεν είναι η ίδια η ασθένεια που κληρονομείται, αλλά τα χαρακτηριστικά της ανοσολογικής απόκρισης που, υπό ορισμένες συνθήκες και επιρροές, οδηγούν στην ανάπτυξη αλλεργιών.
Το δερματικό εξάνθημα, ο έντονος κνησμός και οι βρογχοδιασταλτικές κράμπες θεωρούνται τα πιο κοινά σημάδια αλλεργίας στα παράσιτα.
Μερικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αλλεργιών:
- Παθολογία εγκυμοσύνης στη μητέρα.
- Κάπνισμα και άλλες κακές συνήθειες.
- Κακή διατροφή.
- Συχνές αναπνευστικές παθήσεις.
- Η παρουσία χρόνιων εστιών μόλυνσης στο σώμα.
- Από το πεπτικό σύστημα: δυσκινησία των χοληφόρων, παλινδρόμηση και επίσης ελμινθίαση.
Στην ερώτηση λοιπόν: «Μπορούν τα σκουλήκια να προκαλέσουν και να προκαλέσουν αλλεργίες;» Η απάντηση είναι σίγουρα ναι.
Ποια παράσιτα προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις; Έχει αποδειχθεί ότι πολλοί έλμινθες εκδηλώνονται σε αυτό το πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων των ασκαρίδων, των σκουληκιών και των εχινόκοκκων.
Τι συμβαίνει;
Οι αρνητικές επιπτώσεις των παρασίτων οφείλονται τόσο στην άμεση επίδρασή τους στον εντερικό βλεννογόνο όσο και στην επίδρασή τους στο ανοσοποιητικό σύστημα. Στην οξεία φάση της προσβολής από παράσιτο - τις πρώτες εβδομάδες - το σώμα αντιδρά μη ειδικά στο παράσιτο. Στο μέλλον, η αντίδραση του οργανισμού μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τον τύπο της ελμινθίας, τη θέση της και την ένταση της εισβολής.
Τα απόβλητα και οι τοξίνες από τα σκουλήκια προκαλούν ενεργοποίηση ανοσοικανών κυττάρων, υπερβολική παραγωγή ανοσοσφαιρινών, ιδιαίτερα IgE, και σχηματισμό ανοσοσυμπλεγμάτων.
Προκαλούν μηχανική βλάβη απευθείας στη θέση των σκουληκιών και πυροδοτούν μια τοπική φλεγμονώδη αντίδραση μέσω των οργάνων προσάρτησης: γάντζους και βεντούζες. Οι παρασιτικές κύστεις, οι κυστικέρκοι – προνύμφες ελμινθών που βρίσκονται στα εσωτερικά όργανα μπορούν να τις συμπιέσουν μηχανικά. Οι μεταβολικές διεργασίες στο σώμα διαταράσσονται καθώς ο έλμινθος χρησιμοποιεί τα θρεπτικά συστατικά του ξενιστή. Τα σκουλήκια μπορούν να εξουδετερώσουν τα πεπτικά ένζυμα και να παρεμποδίσουν την απορρόφηση.
Οι αλλεργίες προκαλούνται από τοξικά απόβλητα από παράσιτα που έχουν εξασθενητική επίδραση στο ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα.
Τα παράσιτα έχουν κατασταλτική επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα απελευθερώνοντας ένζυμα που διασπούν τα αντισώματα ή διαταράσσοντας την αλληλεπίδραση των ανοσοεπαρκών κυττάρων. Η ανοσοκαταστολή, με τη σειρά της, οδηγεί σε χρονισμό της διαδικασίας και ακόμη μεγαλύτερη αποδυνάμωση του οργανισμού.
Σε αυτή την περίπτωση, το παράσιτο αποφεύγει την ανοσολογική απάντηση του ξενιστή με κάθε δυνατό τρόπο. Για παράδειγμα, ορισμένα σκουλήκια χρησιμοποιούν το φαινόμενο της μίμησης αντιγόνου όταν έχουν αντιγόνα στην επιφάνειά τους παρόμοια με τα αντιγόνα του προσβεβλημένου οργανισμού. Το ανοσοποιητικό σύστημα δεν αναγνωρίζει πλέον την παρουσία ξένου γενετικού υλικού. Μπορεί επίσης να προκαλέσει το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτεθεί στο σώμα του ατόμου και το άτομο να αναπτύξει μια αυτοάνοση ασθένεια.
Ανοσολογικές πληροφορίες
Στην οξεία φάση κυριαρχεί η αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος με τη μορφή άμεσης υπερευαισθησίας (ατοπική αντίδραση). Αναπτύσσεται αμέσως μετά την επαφή με το αντιγόνο.
Η πρώτη επαφή με σκουλήκια οδηγεί στην παραγωγή IgE από Β λεμφοκύτταρα. Αυτές οι ανοσοσφαιρίνες έχουν υψηλή συγγένεια με υποδοχείς που βρίσκονται στην επιφάνεια των ιστιοκυττάρων και των βασεόφιλων. Τα τελευταία περιέχουν μεγάλη ποσότητα κόκκων με ισταμίνη - έναν από τους κύριους μεσολαβητές αλλεργικών αντιδράσεων - και άλλες βιολογικά δραστικές ουσίες: τρυπτάση, χυμάση, ηπαρίνη. Οι ανοσοσφαιρίνες Ε προσκολλώνται στην επιφάνεια των μαστοκυττάρων και των βασεόφιλων και έτσι τα ευαισθητοποιούν. Αυτό συμβαίνει όχι μόνο στο σημείο της εισβολής (στην περίπτωση των ελμίνθων, στα έντερα), αλλά σε όλο το σώμα χάρη στη διείσδυση αντισωμάτων στη γενική κυκλοφορία του αίματος.
Στην επόμενη επαφή με το αλλεργιογόνο, εμφανίζεται αποκοκκίωση των κυττάρων του ιστού και των βασεόφιλων - η απελευθέρωση του περιεχομένου των κόκκων τους.
Οι κύριες βιολογικές επιπτώσεις που εμφανίζονται περιλαμβάνουν:
- Συστολή λείων μυών.
- Διαστολή των αιμοφόρων αγγείων, αύξηση της διαπερατότητάς τους.
- Βλάβη κυττάρων.
Λόγω της ταχείας εισόδου μεγάλων ποσοτήτων αυτών των μεσολαβητών στο αίμα, είναι πιθανά τα ακόλουθα:
- Κνησμός στο δέρμα.
- Οίδημα.
- Διάρροια.
- Βρογχόσπασμος.
- Πτώση της αρτηριακής πίεσης.
Η δράση αυτών των μεσολαβητών οδηγεί στην εμφάνιση συμπτωμάτων διαφόρων αλλεργικών ασθενειών. Όταν η ελμινθίαση φτάσει στο χρόνιο στάδιο, τα σκουλήκια αλλάζουν τη δομή του αντιγόνου τους. Δεν παράγεται μόνο IgE, αλλά και μια ποικιλία ανοσοσφαιρινών άλλων τάξεων που μεσολαβούν σε άλλους τύπους αποκρίσεων του σώματος, συμπεριλαμβανομένης της απόκρισης ανοσοσυμπλεγμάτων - στην οποία προκαλείται βλάβη στα κύτταρα του σώματος από ανοσοσυμπλέγματα που κυκλοφορούν στο αίμα. Ο ίδιος μηχανισμός θα μπορούσε να αποτελεί τη βάση της ανάπτυξης αυτοάνοσων διεργασιών.
Εκδηλώσεις
Σημάδια αλλεργιών εκτός από τα συμπτώματα που είναι χαρακτηριστικά μιας προσβολής από παράσιτο:
- Αυξημένη θερμοκρασία σώματος.
- Εξανθήματα.
- Οίδημα.
- Λεμφαδενοπάθεια.
- Πόνος στις αρθρώσεις και στους μύες.
- Οι εξετάσεις αίματος έδειξαν λευκοκυττάρωση, ηωσινοφιλία, βασεοφιλία.
- Ανοσολογική μελέτη: αυξημένη IgE και άλλες ανοσοσφαιρίνες.
- Πνευμονικό σύστημα: βήχας, πνευμονία, πλευρίτιδα, βρογχόσπασμος.
- Πεπτικά όργανα: κοιλιακό άλγος, δυσπεψία.
- Διευρυμένη σπλήνα και συκώτι
Διάγνωση
Εάν έχετε αλλεργίες ή αυτοάνοσα νοσήματα, πρέπει να θυμάστε ότι αυτά μπορεί να προκληθούν από ελμινθική προσβολή. Για μια σωστή διάγνωση, είναι σημαντικό να έχετε ένα καλά καταγεγραμμένο ιστορικό αλλεργίας και τα ακόλουθα:
- Κοπροκυστεοσκόπηση.
- Βακτηριολογική εξέταση των κοπράνων.
- Ορολογικές εξετάσεις με αναζήτηση αντιπαρασιτικών αντισωμάτων.
- Ενδοδερματικές διαγνωστικές εξετάσεις με αλλεργιογόνα παρασίτων (π.χ. ενδοδερμική εξέταση Kasoni για διάγνωση εχινόκοκκων).
Θεραπεία και πρόληψη
Η εξάλειψη της παρασίτωσης μπορεί να εξαλείψει εντελώς την αλλεργική νόσο ή να ανακουφίσει την πορεία της.
Αν λοιπόν η αιτία της αλλεργίας είναι οι έλμινθες, η αντιπαρασιτική θεραπεία είναι πολύ σημαντική. Αποτελεί μέρος της θεραπείας εξάλειψης – εξαλείφει το αλλεργιογόνο από το σώμα. Η έξαρση της νόσου διακόπτεται, μεταφέρεται σε ύφεση και διατηρείται με τη χρήση των ακόλουθων ομάδων φαρμάκων:
- Γλυκοκορτικοστεροειδή.
- Αντιισταμινικά.
- Βήτα αγωνιστές.
- Σταθεροποιητές μεμβράνης.
Το ποια ακριβώς προϊόντα χρειάζονται και σε ποια δόση εξαρτάται από το είδος της αλλεργίας και τη σοβαρότητά της.
Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να διορθωθούν οι συνοδευτικές αλλαγές στο σώμα που συνοδεύουν την παράσιτωση: υπο- και αβιταμίνωση, αναιμία και άλλα, καθώς και να τηρήσουμε μια υποαλλεργική δίαιτα. Το τελευταίο συνίσταται στον αποκλεισμό τροφών υψηλής αλλεργίας: γάλα, αυγά, καπνιστά κρέατα, εσπεριδοειδή, καφές, αλκοόλ, γλυκά κ.λπ. Οι ιδιαιτερότητες της διατροφής καθορίζονται από την κλινική εικόνα της αλλεργίας.
Η πρόληψη των αλλεργιών που προκαλούνται από παρασιτική προσβολή συνίσταται κυρίως στην πρόληψη, ανίχνευση και θεραπεία λοίμωξης από ελμινθίαση.